Cửa lưới chống muỗi cho phép mở cửa đón gió mà vẫn chặn muỗi, côn trùng; phổ biến có lưới cố định, lưới xếp (lưới gấp kiểu xếp ly), lưới cuốn, lưới lùa và lưới dán nam châm. Ở Việt Nam, nơi muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết hoạt động mạnh vào ban ngày, cửa lưới là một lớp phòng vệ hữu ích, nhưng không thay được việc diệt bọ gậy, dọn nước đọng và ngủ màn.
Vì sao muỗi đáng lo
Ở Việt Nam, muỗi vằn (Aedes aegypti, Aedes albopictus) là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue, căn bệnh có số ca mắc cao hằng năm, đặc biệt vào mùa mưa. Muỗi vằn đốt chủ yếu vào ban ngày, nhất là sáng sớm và chiều muộn, đẻ trứng ở những vũng nước sạch đọng trong chum vại, lọ hoa, lốp xe, chậu cây. Muỗi Anopheles truyền sốt rét chủ yếu ở vùng rừng núi và đốt về đêm; muỗi Culex hay gặp ở đô thị gây ngứa và có thể truyền viêm não Nhật Bản.
Vì muỗi vằn đốt ban ngày, ngủ màn ban đêm không đủ. Cửa lưới giúp chặn muỗi vào nhà trong khi cửa vẫn mở cho thoáng.
Các loại cửa lưới
| Loại | Cách hoạt động | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Lưới cố định | Khung lưới gắn cố định vào ô cửa sổ | Cửa sổ ít khi phải thò tay ra ngoài | Rẻ, bền; muốn lau kính ngoài phải tháo |
| Lưới xếp (gấp ly) | Lưới xếp nếp như đàn accordion, kéo ngang hoặc kéo dọc | Cửa đi, cửa ban công, cửa sổ lớn | Gọn khi mở, kéo nhẹ; ray dưới thấp, ít vấp |
| Lưới cuốn | Lưới cuộn vào hộp ở trên hoặc bên cạnh, kéo ra khi dùng | Cửa sổ, cửa đi ít dùng lưới | Gọn; lò xo cuốn có thể yếu theo thời gian |
| Lưới lùa (trượt) | Cánh lưới có khung, trượt trên ray song song cánh kính | Cửa nhôm trượt | Chắc; chiếm một ray của cửa |
| Lưới dán nam châm | Hai tấm lưới khép giữa bằng nam châm, dán quanh khung | Giải pháp tạm, nhà thuê | Rẻ, dễ lắp; kém bền, nam châm dễ hở |
Chọn lưới
- Chất liệu lưới: sợi thuỷ tinh phủ nhựa (phổ biến, mềm, không gỉ), inox (bền, chống chó mèo cào), nhựa polyester (nhẹ, hay dùng cho lưới xếp).
- Mắt lưới: đủ nhỏ để chặn muỗi và côn trùng nhỏ nhưng vẫn cho gió qua. Mắt quá nhỏ cản gió, mau bám bụi.
- Màu lưới: lưới màu xám, đen thường cho cảm giác nhìn xuyên rõ hơn lưới trắng.
- Khung và ray: khung nhôm chắc, ray thấp để không vấp, có chổi quét bịt khe hai bên.
- Độ kín: chỉ một khe hở vài milimet ở mép khung là muỗi vào được. Khi lắp, kiểm tra kỹ bốn mép.
Lắp ở đâu trước
- Cửa sổ phòng ngủ, nhất là phòng trẻ nhỏ, người già.
- Cửa ban công, cửa ra sân hay mở vào chiều tối.
- Cửa sổ bếp, nhà vệ sinh nếu thường mở để thoát mùi, ẩm.
- Ô thoáng trên cao: dễ quên nhưng là lối vào của muỗi.
Lưới không thay được việc diệt muỗi
Bộ Y tế và các cơ quan y tế dự phòng hằng năm đều nhắc khẩu hiệu "không có lăng quăng (bọ gậy), không có sốt xuất huyết". Cửa lưới chặn muỗi từ ngoài vào, nhưng nếu trong nhà có nơi muỗi đẻ trứng thì muỗi vẫn sinh ra ngay trong nhà. Những việc nên làm song song:
- Đậy kín chum, vại, thùng chứa nước; thay nước lọ hoa, bình bông hằng tuần.
- Lật úp, dọn bỏ vật chứa nước đọng: lốp xe, chai lọ, vỏ dừa, khay dưới chậu cây.
- Thông cống, rãnh quanh nhà.
- Ngủ màn, kể cả ngủ trưa, nhất là trẻ nhỏ.
- Mặc quần áo dài tay vào sáng sớm, chiều muộn khi ở nơi nhiều muỗi.
- Khi có dấu hiệu sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, nhất là trong mùa dịch, nên đi khám sớm, không tự ý dùng thuốc hạ sốt không đúng loại.
Vệ sinh và bảo dưỡng cửa lưới
- Hút bụi lưới bằng đầu chổi mềm của máy hút bụi mỗi tháng một lần, hoặc lau bằng khăn ẩm.
- Lưới sợi thuỷ tinh có thể rửa bằng nước xà phòng loãng, để khô tự nhiên.
- Vá lỗ thủng nhỏ bằng miếng vá lưới chuyên dụng; lỗ lớn nên thay tấm lưới.
- Lau ray, kiểm tra nam châm, khoá cài của lưới xếp, lưới lùa vài tháng một lần.
- Nhà có mèo, chó hay cào: cân nhắc lưới inox hoặc lưới chống cào.
Góc nhìn hôm nay
Cửa lưới chống muỗi là một giải pháp nhỏ mà giúp hai việc lớn: nhà được mở cửa thoáng gió thay vì đóng kín chạy điều hoà, và cả nhà bớt bị muỗi đốt. Nhưng nó chỉ là một lớp. Muỗi không đến từ cửa sổ mà đến từ những vũng nước nhỏ ta quên. Dành mười lăm phút mỗi tuần đi một vòng quanh nhà lật úp, đậy kín, thay nước, và cửa lưới sẽ làm phần việc còn lại.
Câu hỏi thường gặp
Cửa lưới chống muỗi có những loại nào?
Phổ biến có lưới cố định, lưới xếp gấp ly, lưới cuốn, lưới lùa trượt và lưới dán nam châm. Lưới xếp hợp cửa đi, cửa ban công; lưới cố định hợp cửa sổ; lưới nam châm là giải pháp tạm.
Muỗi sốt xuất huyết đốt vào lúc nào?
Muỗi vằn truyền sốt xuất huyết chủ yếu đốt vào ban ngày, nhất là sáng sớm và chiều muộn. Vì vậy ngủ màn ban đêm là chưa đủ, cần thêm cửa lưới và diệt nơi muỗi đẻ trứng.
Có cửa lưới rồi có cần ngủ màn không?
Vẫn nên ngủ màn, nhất là trẻ nhỏ, vì muỗi có thể vào qua khe hở hoặc sinh ra ngay trong nhà từ nơi có nước đọng. Cửa lưới chỉ là một lớp phòng vệ.
Vệ sinh cửa lưới chống muỗi thế nào?
Hút bụi bằng đầu chổi mềm hoặc lau khăn ẩm mỗi tháng, lưới sợi thuỷ tinh có thể rửa bằng nước xà phòng loãng, vá lỗ nhỏ bằng miếng vá chuyên dụng và lau ray định kỳ.