Cửa trong nhà ở Việt Nam hiện phổ biến năm nhóm: gỗ tự nhiên, gỗ công nghiệp, nhôm kính, thép (thường là thép vân gỗ) và nhựa (uPVC lõi thép hoặc nhựa composite). Không có loại nào tốt nhất cho mọi chỗ: cửa chính cần chắc và kín, cửa phòng ngủ cần yên tĩnh, cửa nhà vệ sinh cần chịu nước, cửa ban công cần chịu nắng mưa và cách âm. Chọn đúng vật liệu cho từng vị trí quan trọng hơn chọn một loại cho cả nhà.
Năm nhóm vật liệu
| Vật liệu | Ưu điểm | Nhược điểm | Hợp nhất với |
|---|---|---|---|
| Gỗ tự nhiên | Đẹp, ấm, chắc, cách âm tốt khi là gỗ đặc, sửa chữa được | Co ngót, nở theo độ ẩm, cong vênh nếu gỗ chưa sấy kỹ; mối mọt; cần sơn bảo dưỡng | Cửa chính, phòng khách, phòng thờ |
| Gỗ công nghiệp (MDF, HDF phủ bề mặt) | Phẳng, ít cong vênh, nhiều mẫu mã | Sợ nước, phồng khi ẩm lâu; khó sửa khi trầy sâu | Cửa phòng ngủ, phòng làm việc ở chỗ khô |
| Nhôm kính | Nhẹ, không gỉ, không mối mọt, lấy sáng tốt, kín khí nếu dùng hệ có gioăng tốt | Cách nhiệt kém nếu nhôm không có cầu cách nhiệt; chất lượng rất khác nhau giữa các hệ | Cửa ban công, cửa sổ, cửa ra sân, vách kính |
| Thép (thép vân gỗ, thép chống cháy) | Chắc, chống va đập, có loại chống cháy | Nặng, dễ gỉ nếu lớp phủ hỏng, cách âm tuỳ lõi | Cửa chính căn hộ, cửa thoát hiểm, cửa kho |
| Nhựa uPVC lõi thép, nhựa composite | Chịu nước, không mối mọt, cách âm cách nhiệt khá | Nhựa kém chất lượng dễ ố, giòn dưới nắng; ít sang trọng như gỗ | Nhà vệ sinh, nhà bếp, cửa sổ, khu ẩm ướt |
Gỗ tự nhiên: đẹp nhưng cần hiểu gỗ
Cửa gỗ tự nhiên là lựa chọn truyền thống, vẫn được ưa cho cửa chính và phòng khách. Điểm cần nhớ nhất: gỗ là vật liệu "sống", hút và nhả hơi ẩm. Ở miền Bắc, mùa nồm ẩm cuối đông đầu xuân, cửa gỗ có thể nở, kẹt; mùa hanh khô, cửa co, hở khe. Gỗ được sấy kỹ, ổn định trước khi làm, sơn phủ kín cả sáu mặt (kể cả cạnh trên và cạnh dưới cánh) sẽ ít biến dạng hơn nhiều.
Với cửa gỗ, nên hỏi: gỗ gì, đã sấy chưa, ghép thanh hay nguyên tấm, cánh đặc hay rỗng ruột. Cánh rỗng nhẹ và rẻ hơn nhưng cách âm kém và dễ thủng khi va đập.
Gỗ công nghiệp: chọn cho chỗ khô
Cửa gỗ công nghiệp làm từ ván sợi ép (MDF, HDF) phủ lớp bề mặt như melamine, laminate, veneer gỗ, hoặc sơn. Ưu điểm lớn là phẳng, ít cong vênh, giá dễ chịu. Nhược điểm lớn là sợ nước: nước ngấm vào cạnh hoặc chân cửa làm ván phồng lên, không phục hồi được. Vì vậy loại này không hợp với nhà vệ sinh, cửa sát nhà tắm, cửa ra ban công.
Nhôm kính: không phải nhôm nào cũng như nhau
Cửa nhôm kính đã thay phần lớn cửa gỗ ở ban công, cửa sổ nhà phố và chung cư. Chất lượng phụ thuộc vào ba thứ:
- Hệ nhôm: độ dày thanh nhôm, thiết kế mặt cắt, có cầu cách nhiệt hay không.
- Phụ kiện: bản lề, khoá, bánh xe, gioăng. Phụ kiện kém là nguyên nhân hàng đầu khiến cửa nhôm nhanh xệ, rít, kêu.
- Kính: kính cường lực, kính dán an toàn hay kính hộp, dày bao nhiêu (có bài riêng về kính).
Khi chọn, nên xem mẫu cắt ngang thanh nhôm, hỏi rõ xuất xứ phụ kiện và loại kính, thay vì chỉ nghe tên gọi chung chung.
Thép và nhựa: cho chỗ cần chắc, chỗ cần chịu nước
Cửa thép vân gỗ được dùng nhiều cho cửa chính căn hộ chung cư vì chắc, có nhiều mẫu, có loại đạt chứng nhận chống cháy dùng cho cửa căn hộ ra hành lang theo yêu cầu của quy chuẩn an toàn cháy. Cửa nhựa composite và nhựa uPVC hợp với nhà vệ sinh, nhà tắm, nơi ẩm ướt, vì không phồng, không mục.
Gợi ý theo từng vị trí
- Cửa chính nhà phố: gỗ tự nhiên đặc hoặc thép, có hiên che mưa nắng; nếu hướng tây hoặc sát phố ồn, chú ý độ kín.
- Cửa chính căn hộ: cửa thép hoặc gỗ chống cháy theo yêu cầu của toà nhà; hỏi ban quản lý trước khi thay.
- Cửa phòng ngủ: gỗ tự nhiên hoặc gỗ công nghiệp cánh đặc, có gioăng để yên tĩnh.
- Cửa nhà vệ sinh: nhựa composite, nhựa uPVC, nhôm kính mờ; tránh gỗ công nghiệp thường.
- Cửa ban công, cửa sổ: nhôm kính hoặc uPVC có gioăng tốt, kính an toàn.
- Cửa bếp: vật liệu dễ lau chùi, chịu ẩm; có thể dùng kính để lấy sáng.
Góc nhìn hôm nay
Thị trường cửa ở Việt Nam rất nhiều tên gọi thương mại, nhiều khi cùng một vật liệu được gọi bằng những cái tên khác nhau. Cách chọn tỉnh táo nhất là quay về câu hỏi cơ bản: cửa này đặt ở đâu, chịu nắng mưa hay không, có ẩm không, cần cách âm không, ai hay dùng (người già, trẻ nhỏ), và cửa sẽ được bảo dưỡng thế nào. Trả lời được những câu ấy, việc chọn vật liệu sẽ rõ ràng hơn nhiều so với việc đọc bảng giá.
Câu hỏi thường gặp
Cửa nhà vệ sinh nên dùng loại nào?
Nên dùng cửa chịu nước như nhựa composite, nhựa uPVC hoặc nhôm kính mờ. Tránh cửa gỗ công nghiệp thường vì dễ phồng khi ngấm nước.
Cửa gỗ tự nhiên có bị cong vênh không?
Có thể, vì gỗ hút và nhả hơi ẩm theo mùa. Gỗ được sấy kỹ và sơn phủ kín cả sáu mặt, kể cả cạnh trên và dưới, sẽ ít co ngót, cong vênh hơn nhiều.
Cửa nhôm kính tốt hay xấu phụ thuộc vào gì?
Phụ thuộc vào hệ nhôm (độ dày, mặt cắt, cầu cách nhiệt), phụ kiện (bản lề, khoá, bánh xe, gioăng) và loại kính. Phụ kiện kém là nguyên nhân hay gặp khiến cửa nhanh xệ, rít.
Cửa gỗ công nghiệp có bền không?
Bền ở chỗ khô như phòng ngủ, phòng làm việc, ít cong vênh hơn gỗ tự nhiên. Nhưng loại này sợ nước, ngấm ẩm lâu sẽ phồng và khó sửa.